Psychologia Specjalista radzi

Substancje psychoaktywne

substancje psychoaktywne

Jakie są objawy uzależnienia od substancji psychoaktywnych? Gdzie kończy się kontrolowana przyjemność, a gdzie zaczyna prawdziwy problem?

Substancja psychoaktywna to naturalna lub chemiczna substancja, która działa na układ nerwowy i przez to na funkcjonowanie psychiczne człowieka. Może nią być: alkohol, narkotyki, tytoń, kofeina, leki nasenne i uspokajające oraz lotne rozpuszczalniki (kleje, benzyna, nafta, emalie).

W klasyfikacji zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania ICD-10 przyjmuje się, że by móc zdiagnozować zespół uzależniania, muszą wystąpić przynajmniej trzy z sześciu objawów (opisanych poniżej) oraz muszą się one utrzymywać:

  • przez okres co najmniej miesiąca lub
  • krócej niż miesiąc, lecz w sposób powtarzający się w przeciągu 12 miesięcy.

Notoryczne pragnienie przyjmowania substancji albo poczucie przymusu jej przyjmowania

Jest to tzw. „głód” przyjęcia danej używki, który jest uciążliwym objawem i jednocześnie najbardziej charakterystycznym dla nałogu. Uważa się, że pragnienie przyjmowania substancji psychoaktywnej w uzależnieniach nie jest czysto konsumpcyjne, ale jest spowodowane cierpieniem i strachem, które po prostu przejawia się pragnieniem. Na szczęście, wraz z biegiem czasu stopniowo ono maleje, a osoba, która podejmuje się zerwania z nałogiem, uczy się taki głód kontrolować i panować nad nim.

Upośledzona zdolność kontrolowania przyjmowania substancji psychoaktywnej

Osoba, która spełnia to kryterium, nie potrafi rozpocząć, zakończyć, ani przyjąć takiej ilości substancji, jaką sobie wcześniej założyła. W praktyce oznacza to, że jednostka, która przejawia problem kontroli np. picia alkoholu, upija się do nieprzytomności bądź popada w tzw. „ciąg alkoholowy”. Tu należy także dodać, że okresy przerw w piciu nie świadczą o braku tego objawu – osoba może pić rzadko, ale w sposób niekontrolowany.

Karolina Maria Wincewicz

Jakie są objawy uzależnienia od substancji psychoaktywnych? Gdzie kończy się kontrolowana przyjemność, a gdzie zaczyna prawdziwy problem?

Fizjologiczne objawy stanu odstawienia, które występują po przerwaniu lub zmniejszeniu ilości przyjmowanej substancji albo przyjmowanie tej samej lub podobnej w celu uśmierzenia objawów odstawienia

Są to objawy abstynencyjne, których obraz zmienia się w zależności od przyjmowanej substancji psychoaktywnej. W przypadku nałogowego zażywania kokainy może pojawić się np. głód kokainy, letarg, zmęczenie, dziwne sny, wzmożony apetyt czy problemy ze snem (bezsenność bądź nadmierna senność). Z kolei osoba, która przejawia fizjologiczne objawy odstawienia tytoniu może odczuwać głód tej substancji, lęk, drażliwość, niepokój, osłabienie czy problemy z koncentracją.

Jako objawy abstynencyjne mogą pojawić się tu także bezsenność, zwiększony apetyt, kaszel, a także owrzodzenia jamy ustnej. Należy również zwrócić uwagę, że używanie tej samej lub podobnie działającej substancji w celu uśmierzenia objawów abstynencyjnych, może świadczyć o zespole uzależnienia.

Karolina Maria Wincewicz

Jakie są objawy uzależnienia od substancji psychoaktywnych? Gdzie kończy się kontrolowana przyjemność, a gdzie zaczyna prawdziwy problem?

Zmieniona tolerancja na substancję psychoaktywną

Wraz z rozwojem nałogu zmienia się także tolerancja na daną substancję psychoaktywną. Najczęściej oznacza to, że osoba wraz z popadaniem w nałóg potrzebuje przyjmować coraz to większe dawki, by uzyskać pożądany efekt działania danego środka. W odróżnieniu od większości zespołów uzależnień, w przypadku uzależnienia od alkoholu tolerancja nie jest wprost proporcjonalna do stadium nałogu. Albowiem osoba uzależniona od alkoholu początkowo nie posiada tolerancji nawet na małe dawki, potem ma tzw. “mocną głowę”, czyli bardzo wysoką, nienormalną tolerancję, a w zaawansowanym stadium nałogu przejawia tzw. „słabą głowę”, czyli np. wystarczy jej jedno, dwa piwa, by wprowadzić się w stan upojenia. Można powiedzieć, że tu tolerancja przyjmuje ona formę odwróconego „U” (mała tolerancja – duża tolerancja – mała tolerancja).

Zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności

W praktyce ten objaw przejawia się tym, że całe życie osoby uzależnionej jest skoncentrowane wokół pozyskiwania i przyjmowania danej substancji psychoaktywnej. Wcześniejsze zainteresowania, pasje zostają zamienione nałogiem. Osoba może też przestać też dbać o swoich najbliższych, dom czy swój wygląd.

Karolina Maria Wincewicz

Jakie są objawy uzależnienia od substancji psychoaktywnych? Gdzie kończy się kontrolowana przyjemność, a gdzie zaczyna prawdziwy problem?

Przyjmowanie substancji, pomimo wyraźnych dowodów występowania szkodliwych następstw

To tak naprawdę – zaraz po silnym pragnieniu przyjmowania substancji – najbardziej charakterystyczny i tragiczny przejaw nałogu. Osoba uzależniona niejednokrotnie traci rodzinę, osoby bliskie, pracę oraz popada na zdrowiu, jednak pomimo świadomości tych wszystkich konsekwencji, nie rezygnuje z przyjmowania substancji. Tu też pojawia się paradoks – właśnie te skutki niejednokrotnie powodują, że osoba zaczyna np. pić czy brać więcej narkotyków, by zagłuszyć poczucie odpowiedzialności, beznadziei, wstydu czy rozpaczy. W ten sposób błędne koło się zamyka.

Źródło: nalogi.wieszjak.pl

Karolina Maria Wincewicz

Komentarze (13)

pati25

9 lat temu

Oczywiście,że,osoba,która jest uzależniona musi sama chcieć wyjść z tego nałogu bo samo otoczenie,najbliźsi mogą pomóc ale nie do końca.Potrzeba odpowiedniej terapii,terapeuty,który pomoże pokonać ten nałóg

nowa

9 lat temu

Summer napisała:
Osoba popadająca w nałóg rzadko ma świadomość tego, co się z nią dzieje, dlatego zadbanie o los nałogowca jest zadaniem dla jego najbliższych.

Summer po części się z Tobą zgodzę, że to najbliżsi powinni pomóc wyjść z nałogu uzależnionemu.Ale prawda jest taka,że jak sam ,,chory” tego nie chce to nie możemy go do niczego zmusić.
Tak jest w przypadku alkoholików i narkomanów, , prawo też działa po trochu na ich korzyść.Jest to bardzo trudno wytłumaczyć, ale ,,na siłę nie można nikogo uszczęśliwić „!.Bywają przypadki i to nawet często,że osoby które sięgnęły dna postanawiają podjąć leczenie ale są i tacy , którym jest dobrze tak jak jest. Z młodzieżą to problem jest dużo poważniejszy

Emilly27k

9 lat temu

babka napisał(a):
> Emilly27k właśnie jako że jesteś, jak piszesz pedagogiem, to problem powinien być Ci bardziej znany.
> Problem ten nie dotyczy tylko młodzieży ale i dorosłych również a wyjście z uzależnienia jest piekielnie trudne, oj bardzo trudne.

Baka posłuchaj. To prawda jestem z wykształcenia pedagogiem, ale nie pracuje w swoim zawodzie.
Miałam do czynienia na studiach w pracy pedagoga.Nie każdy pedagog podejmuje się tego tematu.

filodendron

9 lat temu

Siostra mojej koleżanki zmarła – wąchając klej.Była wtedy nastolatką.Tak sie kamuflowała,że nikt w domu nie miał pojęcia o tym kleju.Dobrze jest delikatnie kontrolować swoje dzieci, bo mogą sobie zrobić ogromną krzywdę i tragedia dla całej rodziny oczywiscie.A jak słyszę o tych dopalaczach ,to jestem przerażona, przecież to są niezbadane substancje.W razie czego nie wiedza jak ratować,bo nie mają do nich odtrutek,a zresztą i tak nie wiadomo ,co to jest.

summer

9 lat temu

Życie jest niekiedy tak brutalne, że człowiek szuka ucieczki od codziennych problemów. Początki wydają się niewinne, ale koniec bywa często tragiczny. Osoba popadająca w nałóg rzadko ma świadomość tego, co się z nią dzieje, dlatego zadbanie o los nałogowca jest zadaniem dla jego najbliższych.

pati25

9 lat temu

Interesujący artykuł.Jest to temat,który jest trudny i niestety ale ten problem jest spotykany w naszym społeczeństwie..I co smutniejsze stale rośnie.Już młodzież a nawet 10 letnie dzieci sięgają po wszelkiego rodzaju używki.A wyjść z nałogu jest bardzo ciężko

babka

9 lat temu

Emilly27k właśnie jako że jesteś, jak piszesz pedagogiem, to problem powinien być Ci bardziej znany.
Problem ten nie dotyczy tylko młodzieży ale i dorosłych również a wyjście z uzależnienia jest piekielnie trudne, oj bardzo trudne.

Emilly27k

9 lat temu

Niestety świat się zmienia, a wraz z nim młodzież. Osobiście jako pedagogowi jest mi trudno ocenić jak ta młodzież dziś nas przerasta i się wygłupia wzajemnie krzywdząc się.

hallina

9 lat temu

Mnie też to przeraża- nie mogę sobie wyobrazic co będzie z tą młodzieżą się działo za kilka czy kilkanaście lat.Takie nadużywanie używek nie może przecież odbic się bez echa-oczywiście dla zdrowia/bo już nie chce mi sie wspominac o kieszeni/

drobina

9 lat temu

Niestety, największym problemem w naszym społeczeństwie jest to, że coraz więcej młodzieży sięga po używki, uważając, że bez nich ani rusz.

filodendron

9 lat temu

Sraszne jest uzależnienie, człowiek już nie jest sobą, niszczy siebie i swoją rodzinę, np.alkoholik wyrządza krzywdę nie tylko sobie ,ale i swoim bliskim .Potem dzieci alkoholika przez całe życie cierpią z powodu wspomnień jego zachowania. Palecze tytoniu nie dosyć że niszczą swoje zdrowie, także czynią biernymi palaczami niepalącą żonę ,czy dzieci, a także współpracowników.Wszystkie uzależnienia sa złe – to temat rzeka.

Zostaw komentarz