Menopauza Nasze wywiady

Wywiad: Badanie cytologiczne – fakty i mity

wywiad-badanie-cytologiczne-fakty-i-mity

Każdego roku wirus HPV zbiera w Polsce potężne żniwo. Z pewnością zastanawiałaś się czy rak szyjki macicy jakoś się objawia i jak się przed nim uchronić. Kiedy wykonać pierwszą cytologię, jak się do niej przygotować i na czym badanie polega? Z Haliną Guzikowską z Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Opolu rozmawia Anna Konopka.

Redakcja: Kiedy kobieta powinna wykonać cytologię?

Halina Guzikowska: W ramach Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy, który funkcjonuje od 2007 roku, badania cytologiczne, refundowane przez NFZ, mogą wykonać panie w wieku od 25 do 59 lat. Badania w przypadku prawidłowych wyników powtarzane są co trzy lata. O badaniu cytologicznym powinny również pamiętać panie spoza tej grupy wiekowej. Wystarczy tylko zgłosić się do swojego ginekologa z POZ.

R: Na czym polega badanie cytologiczne?

HG: Ginekolog za pomocą specjalnej szczoteczki pobiera rozmaz cytologiczny z szyjki macicy i kanału szyjki. Badanie jest częścią zwykłego badania cytologicznego i jest bezbolesne. Rozmaz oceniany jest przez cytodiagnostę. W przypadku obecności nieprawidłowych komórek wdraża się w ramach programu tzw. etap diagnostyki pogłębionej (kolposkopia, biopsja szyjki i łyżeczkowanie kanału szyjki macicy, test HPV DNA).

(na zdjęciu p. Halina Guzikowska)

R: Czy wykryte nieprawidłowości są wyleczalne?

HG: Wcześnie wykryte zmiany nowotworowe są całkowicie wyleczalne. Wymaz cytologiczny pozwala wykryć stadia przedrakowe (dysplazje) i wczesne postacie raka szyjki macicy (CIN I, CIN II, CIN III). Gorzej kiedy kobieta nigdy nie zgłaszała się na badanie cytologiczne. Badania pokazują, że aż 50% chorych na raka szyjki macicy nigdy nie miało pobranej cytologii, a 10% nie miało wymazu w ciągu ostatnich pięciu lat.

Anna Konopka

Każdego roku wirus HPV zbiera w Polsce potężne żniwo. Z pewnością zastanawiałaś się czy rak szyjki macicy jakoś się objawia i jak się przed nim uchronić. Kiedy wykonać pierwszą cytologię, jak się do niej przygotować i na czym badanie polega? Z Haliną Guzikowską z Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Opolu rozmawia Anna Konopka.

R: Czy istnieje skuteczna profilaktyka raka szyjki macicy?

HG: Najskuteczniejszą profilaktyką są regularne badania ginekologiczne i cytologiczne.
Pacjentki powinny pamiętać, że czynnikiem sprawczym raka szyjki macicy jest wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) przenoszony drogą płciową.

Edukacja zdrowotna wskazuje na czynniki ryzyka zakażenia się tym wirusem, a do nich należą: młody wiek inicjacji seksualnej, duża liczba partnerów, przygodne stosunki płciowe (promiskuityzm), niska status socjo-ekonomiczny, dieta uboga w antyoksydanty (niedobór wit. C. wit. E). Użycie prezerwatywy nie chroni przed wirusem.

Anna Konopka

Każdego roku wirus HPV zbiera w Polsce potężne żniwo. Z pewnością zastanawiałaś się czy rak szyjki macicy jakoś się objawia i jak się przed nim uchronić. Kiedy wykonać pierwszą cytologię, jak się do niej przygotować i na czym badanie polega? Z Haliną Guzikowską z Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Opolu rozmawia Anna Konopka.

R: Dlaczego Polki wciąż niechętnie się badają?

HG: Niektóre panie regularnie przychodzą na badania (są zdyscyplinowane!) i wcale nie ma to związku ze statusem społecznym. Czasem kobiety z małych miasteczek i wiosek pozytywnie zadziwiają regularnością badań i odpowiedzialnością za swoje zdrowie.

Zdarzało mi się też poznać kobiety świetnie wykształcone, zajmujące wysokie stanowiska, które otwarcie przyznawały, że nie muszą robić cytologii, bo przecież są okazami zdrowia i nie mają na to czasu.

Niestety część kobiet nadal zwyczajnie wstydzi się wizyty u ginekologa lub odkłada wizytę do czasu, gdy zmuszają ją dolegliwości. Rak szyjki macicy w początkowych stadiach nie daje żadnych objawów, proces rozwoju nowotworu średnio trwa ok. 12 lat. Pojawiające się takie objawy jak: bóle w podbrzuszu, bóle okolicy krzyżowej, nieregularne krwawienia, krwawienia kontaktowe mogą być sygnałem zaawansowania procesu nowotworowego.

Anna Konopka

Każdego roku wirus HPV zbiera w Polsce potężne żniwo. Z pewnością zastanawiałaś się czy rak szyjki macicy jakoś się objawia i jak się przed nim uchronić. Kiedy wykonać pierwszą cytologię, jak się do niej przygotować i na czym badanie polega? Z Haliną Guzikowską z Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Opolu rozmawia Anna Konopka.

Z analiz statystycznych wynika, że w skali kraju codziennie 10 Polek dowiaduje się, że ma raka szyki macicy, a 5 z nich umiera. Statystyki biją na alarm! W krajach, gdzie badania cytologiczne są popularne i prowadzone od kilkudziesięciu lat prawie wcale nie spotyka się zaawansowanych zmian, wyleczenie jest całkowite (Finlandia i inne kraje skandynawskie).

R: Jak się przygotować do cytologii?

HG: Nie idziemy na cytologię podczas miesiączki, trzeba odczekać min. dwa dni oraz nie później niż dwa dni przed okresem. Ponadto 48 godzin przed pobraniem wymazu cytologicznego nie można stosować żadnych leków dopochwowych czy robić płukania pochwy. Dobę przed badaniem trzeba zrezygnować ze współżycia.

R: Jak wygląda frekwencja badań cytologicznych w województwie opolskim?

HG: Do kobiet, którym przysługuje darmowe badanie cytologiczne w ramach skryningu, docieramy m. in. poprzez zaproszenia, które wysyłamy bezpośrednio na adres zamieszkania. Można z nich skorzystać w dowolnym czasie. Takich przypominajek wysłaliśmy w minionym roku do 85 291 pań, czyli wszystkich kobiet z rocznej populacji do przebadania w woj. opolskim.

Anna Konopka

Każdego roku wirus HPV zbiera w Polsce potężne żniwo. Z pewnością zastanawiałaś się czy rak szyjki macicy jakoś się objawia i jak się przed nim uchronić. Kiedy wykonać pierwszą cytologię, jak się do niej przygotować i na czym badanie polega? Z Haliną Guzikowską z Wojewódzkiego Ośrodka Koordynującego Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w Opolu rozmawia Anna Konopka.

Badanie wykonały 23 874 kobiety, tj. 27%. Jesteśmy od samego początku programu w czołówce województw z najlepszą zgłaszalnością; lepszymi statystykami mogą się pochwalić jedynie woj. warmińsko-mazurskie (33,7%), zachodniopomorskie (31,8%) i lubelskie (28,6%). Najgorsze wskaźniki pochodzą z woj. wielkopolskiego (16,2%). Aby jednak program (skryning cytologiczny) był skuteczny powinien objąć 75 % populacji do przebadania. Program zakłada, zmniejszenie zachorowalności i umieralności z powodu raka szyjki macicy do 2014 roku o 50%.

Aby skutecznie uzyskać takie wyniki muszą być podjęte wspólne działania na rzecz podniesienia zgłaszalności kobiet m.in. z samorządami lokalnymi, lekarzami POZ, organizacjami społecznymi, instytucjami publicznymi – w zakresie popularyzacji badań cytologicznych, informacji, edukacji, kampanii reklamowych.

R: Dziękuję za rozmowę.

Anna Konopka

Komentarze (5)

flinta_13

8 lat temu

to badanie nie jest takie złe w porównaniu jakie skutki może spowodować choroba poprzez brak tego badania!! kobiety do dzieła!!

pati25

8 lat temu

Bardzo ciekawy wywiad przeprowadziła Pani Anna Konopka.To straszne,że wciąż tak mało kobiet zgłasza się na badania.Przecież wczesne wykrycie niepokojących zmian może uchronić je przed groźną chorobą,przed śmiercią.Czy te kobiety nie dbają o swoje zdrowie?Ja zgłaszam się na badania co roku.Bo zdrowie jest najważniejsze i trzeba o nie dbać

mejgosia

8 lat temu

To prawda,ze wizyta u gina jest zawsze odkładana, sama tak miałam, ale wystarczy iść raz ,a potem już samo wciąga. Ja mam zapisane na komórce, że w czerwcu włączy mi sie alarm i bedzie mi przypominał codziennie ,że mam iść na wizytę!

filodendron

8 lat temu

Powinnyśmy wszystkie się zmobilizować i co roku robić to badanie.Chowanie głowy w piasek do niczego dobrego nie prowadzi.Zachęcajmy także nasze koleżanki,by się przebadały . Badania zrobione o czasie uratują życie-a nic dwa razy się nie zdarza….

Zostaw komentarz