Dbaj o zdrowie Zdrowie

Metabolizm – jakie błędy popełniamy najczęściej?

metabolizm-jakie-bledy-popelniamy-najczesciej

Wszyscy wiemy, że dobrze mieć szybką przemianę materii i sprawny metabolizm, ale co to tak naprawdę oznacza i jak o niego prawidłowo dbać?

Im mamy więcej mięśni, a mniej tłuszczu, tym wyższe jest tempo przemiany materii w naszym organizmie – jest ono silnie uzależnione od składu ciała. Mając tę wiedzę powinniśmy dostosować codzienną dietę do tych potrzeb. A zatem szybszą przemianę materii zapewni nie dieta wysokotłuszczowa czy bogata w węglowodany, a ta o dużej zawartości białka, spalanego przy zużyciu większej ilości energii.
Mężczyźni mają zwykle wyższe tempo metabolizmu niż kobiety, ponieważ kobiety mają więcej tkanki tłuszczowej.

Przemiana materii w organizmie

to wskaźnik, jak organizm zużywa lub zamienia energię w takich procesach jak oddychanie, trawienie, budowa mięśni i odkładanie się tłuszczu czy krążenie krwi . Składa się z dwóch różnych typów procesów – reakcji anabolicznych, dotyczących budowy struktur komórkowych i magazynowania energii oraz reakcji katabolicznych – podziału cząsteczki na energię.

Metabolizm jest często mylony z szybkością metabolizmu – obydwa terminy są często używane zamiennie. Zatem tempo przemiany materii jest tempem, w jakim można spalić kalorie, gdy ciało jest w spoczynku (co jest bardziej prawidłowo określone jako spoczynkowe tempo metabolizmu).
Warto pamiętać, że większość kalorii spalamy nie na treningu siłowym, a podczas prac domowych, normalnego funkcjonowania – 65-75% kalorii organizm zużywa do utrzymania podstawowych procesów życiowych. Aktywność fizyczna przyczynia się do 30% całkowitego spalania kalorii dziennie i wciąż jest jednym z najlepszych sposobów na zwiększenie tempa metabolizmu.

Co bardziej wpływa na przemianę materii?

Czy jest to styl życia, w tym nasze codzienne menu, czy geny, czy wiek i jego ograniczenia im jesteśmy starsi? Tak naprawdę każdy z nich ma wpływ – geny są jednym z powodów, dlaczego niektórzy pozostają szczupli mimo pochłaniania dużej ilości jedzenia każdego dnia, podczas gdy inni jedząc mniej nie są w stanie zrzucić nadwyżkowych kilogramów. Styl życia – zwłaszcza dieta i ćwiczenia fizyczne – również odgrywają ważną rolę. Jednak z dużym prawdopodobieństwem u każdego z wiekiem metabolizm spowalnia, wraz z ubyciem tkanki mięśniowej (2% w ciągu 10 lat od 20 roku życia), co możemy jedynie ograniczyć zdrowym stylem życia.

Kolejnym czynnikiem jest klimat, temperatura otoczenia – organizm przyzwyczajony do funkcjonowania w optymalnej dla siebie w sytuacji wyjścia na mróz musi wydatkować energię na ogrzanie nas – metabolizm przyspiesza, podobnie podczas upałów, gdyż wydatkowana jest energia na ochłodzenie ciała. Spoczynkowa przemiana materii u ludzi żyjących w klimacie tropikalnym jest wyższa o 5-20% niż w naszym umiarkowanym.
Nie wszyscy wiedzą, co dokładnie zawiaduje metabolizmem w organizmie – czy praca serca, trzustki, wątroby czy tarczycy. A to właśnie ona reguluje przemianę materii i produkcję hormonów, wpływających na funkcjonowanie całego organizmu – tempo spalania kalorii, budowę białek, magazynowanie energii w postaci tłuszczu czy reakcję na działanie innych hormonów.

Polki rzadko przeprowadzają badania, by dowiedzieć się czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo, czy może mamy nadczynność lub jej niedoczynność. Takie zaburzenia tarczycy mogą powodować problemy w przemianie materii – niedoczynność spowalnia metabolizm przez niewystarczającą produkcję hormonów, co skutkuje często przyrostem masy ciała, a nadczynność przyspiesza metabolizm, prowadząc do utraty wagi.

Trening siłowy może rzeczywiście pomóc schudnąć, zmieniając tempo przemiany materii, ale u wielu nie powoduje znaczącej utraty wagi, a głównie spalanie kalorii i budowę mięśni.

Restrykcyjne diety (mniej niż 1200 kcal dziennie) nie tylko nie wspomagają metabolizmu, ale mogą być szkodliwe . Badania wykazały, że ludzie, którzy jedzą mniej niż 1200 kalorii dziennie w efekcie mają spowolnione tempo przemiany materii, utrudniające spalanie kalorii i utratę wagi. Nawet zbyt długie przerwy między posiłkami mogą spowolnić “tempo przemiany materii”: – dlatego eksperci zalecają spożywanie małych zdrowych posiłków lub przekąsek co 3 godziny. Jedzenie pomaga zwiększyć spalanie kalorii, zmuszając organizm do pracy podczas trawienia pokarmów.

Jak na metabolizm wpływa kawa i przyprawy?

Kofeina jako środek pobudzający zwiększa tempo przemiany materii, dlatego często jest w składzie diet odchudzających. Badania wykazały, że jedna filiżanka kawy może zwiększyć metabolizm do 4% w krótkim okresie czasu.

Podobnie działają pikantne przyprawy – szczególnie ostra papryka stymuluje procesy metaboliczne, zmuszając organizm do wytwarzania ciepła, a tym samym spalania kalorii, co jednak nie działa tak mocno, by pomóc w odchudzaniu. Uciekamy się więc do suplementów. Chcemy jak najszybciej schudnąć wpływając na przyspieszenie przemiany materii i sięgamy po różne specyfiki. Zwiększająca ciśnienie krwi i tętno efedryna została zakazana, a wysokiej skuteczności działania innych specyfików do końca nie udowodniono; wspomagać można się L-karnityną, ale i ona nie zastąpi diety i ćwiczeń.

dr Paweł F. Nowak

Komentarze (5)

filodendron

5 lat temu

Dwa razy stosowałam dietę 1000 kalorii, fakt ,że schudlam 10 kg ,ale jak zaczęłam jeść to co lubie to mi wrociło.
Tak sobie myslę co może czuć kobieta, która całe zycie sie dietowała, odmawiała sobie takiej pieknej przyjemności jaka jest jedzenie a potem dowiaduje sie ,że umiera i wtedy juz nie moze jeść. To jest tragiczne. w końcu nie zyje sie tylko dla szczupłej sylwetki. Ja ,zeby zachowac szczupła sylwetke musiałabym całe zycie głodować i bardzo duzo sie poruszac i powiem szczerze,ze wcale mi to nie odpowiada. Mnie wystarczy to ,ze przez 45 lat swego zycia byłam zgrabna.

pati25

9 lat temu

Świetny artykuł.Czytając go muszę stwierdzić,że potrzebna jest jedna zmiana.Otóż jadłam tylko 3 posiłki dziennie.Aby więc zwiększyć metabolizm a tym samym zwiększyć spalanie kalorii trzeba spożywać małe posiłki lub zdrowe przekąski co 3 godziny

linet

9 lat temu

A gdyby tak miec indywidualny program dietetyczny odpowiedni dla naszego typu metabolicznego i stosowac się do niego, to miałybyśmy gwarancję zdrowia, energii, dobrego samopoczucia, prawidłowej wagi…
Zastanawiam się, czy chciałabym mieć taki osobisty plan żywieniowy?
Chyba jednak nie, raczej nie umiałabym żyć według niego. Myslę,że najwłaściwsze podejscie do diety to różnorodność i umiar.
Pauzka, ja też mówie ‚nie’ torturom dietetycznym.

pauzka

9 lat temu

Więcej takich artykułów! nie należy popadać w skrajności-tylko
właśnie z umiarem podchodzić i zdroworozsądkowo do swojego organizmu.
Jeść o ile to możliwe rzeczy zdrowe i pożywne, nie katować się dietami.
Każda dieta kiedyś się kończy i co wtedy ?
Ja wyrobiłam w sobie przede wszystkim odpowiednie nawyki żywieniowe,
co nie znaczy, że nie robię pewnych odstępstw i nie rezygnuję całkowicie
z drobnych ,, niezdrowych” przyjemności.)

drobina

9 lat temu

Ten artykuł jest potwierdzeniem dla mnie, że dieta jaką stosuję jest dobra, albo przynajmniej niezła. Nie potrafiłabym się katować dietami typu 1000 czy 1200 kcal. Najlepsza jest dieta MŻ (mniej żreć) i dużo ruchu na świeżym powietrzu. Przyznaję, że zaczęłam ją stosować dopiero gdy okazało się, że mam niedoczynność tarczycy i przybyło mi sporo kilogramów.
W wielu artykułach czytałam, że kawa jest bardzo szkodliwa i przy stosowaniu diet odchudzających nie powinno się jej pić. A tu proszę, okazuję się, że kawa może pomagać w walce z kilogramami. Papryka w mojej kuchni jest na porządku dziennym, polubiłam warzywa i nie stosuję żadnych suplementów odchudzających. To działa!!! Rzeczywiście można schudnać bez żadnych diet „cud”.

Zostaw komentarz