Menopauza

suchość pochwyWitamy na stronie informacyjnej serwisu menopauza.pl. Nasz portal powstał z myślą o wszystkich paniach, które zmagają się z tematyką przekwitania. Klimakterium to naturalny okres w życiu każdej kobiety, jednak jest często trudny ze względu na jego przykre objawy. Naszym celem jest odczarowanie tego niełatwego czasu, jakim jest przekwitanie.

Chcemy służyć radą i rzetelnymi informacjami wszystkim paniom, które zmagają się z menopauzą. Nasz portal porusza szeroko ujętą problematykę klimakterium, a także chorób, które są z nim związane, takich jak nietrzymanie moczu czy osteoporoza. Chcemy odpowiedzieć na pytania: co to jest menopauza? Jakie są objawy menopauzy? Jak leczyć symptomy przekwitania? Czym jest hormonalna terapia zastępcza i czy warto po nią sięgnąć?

O czym piszemy?

Jak nadal prowadzić życie seksualne po menopauzie? Jak dbać o urodę w okresie przekwitania? Chcemy, by nasz portal był nie tylko źródłem wartościowych artykułów, ale także miejscem spotkań dla pań, które nieraz czują wstyd i strach przed nadchodzącymi zmianami. Menopauza może wydawać się strasznym etapem w życiu kobiety, gdyż związana jest z przejściem w dojrzały wiek. Naszym celem jest jednak pokazanie, że można przeżyć ją z pozytywnym nastawieniem, a przykre objawy klimakterium mogą być skutecznie leczone. Uważamy, że wsparcie osób zmagających się z podobnymi problemami pozwoli na spojrzenie na przekwitanie z szerszej perspektywy, a wiedza na jego temat może pomóc w pokonaniu niepokoju. Dlatego poniżej prezentujemy listę najważniejszych pojęć związanych z menopauzą.

Menopauza

– dlaczego przekwitanie jest tak ważnym okresem w życiu każdej kobiety?

Przekwitanie to szczególny okres w życiu kobiety. Nasze ciało zmienia się wraz z upływem lat, a zmian związanych ze starzeniem się nie możemy odwrócić. Organizm w tym czasie zaprzestaje produkcji żeńskich hormonów płciowych, czyli estrogenów. Estrogeny to biologicznie czynne substancje, odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego. Mają także wpływ na całe ciało kobiety. Dlatego po menopauzie pojawiają się częściej takie dolegliwości jak osteopenia, osteoporoza, nietrzymanie moczu, zaburzenia hormonalne, reumatoidalne zapalenie stawów, atrofia pochwy czy częste infekcje układu moczowego.

dojrzała kobietaNiedobór żeńskich hormonów odpowiedzialny jest także za wahania nastroju, drażliwość i złe samopoczucie w czasie klimakterium. Pojęcia menopauzy i klimakterium często są stosowane zamiennie, jednak nie jest to poprawne. Menopauza to zatrzymanie cyklu miesiączkowego u dojrzałych pań, a konkretnie nazywa się tak ostatnią miesiączkę w życiu kobiety. Następuje ona zwykle między 45. a 55. rokiem życia. Przykre objawy klimakterium są znane kobietom na całym świecie. Choć przekwitanie to naturalne zjawisko, które dotyczy wszystkich pań, jego symptomy mogą być wyjątkowo dokuczliwe.

Najważniejsze objawy menopauzy

Dolegliwości związane z menopauzą pojawiają się u kobiet w różnym wieku. To, które objawy menopauzy będą nas dotyczyć lub w jakiej kolejności się pojawią, jest kwestią indywidualną. Zazwyczaj jednak pierwszym symptomem przekwitaniazaburzenia miesiączkowania. Zmienia się częstotliwość występowania okresu – może on pojawiać się co 3 tygodnie lub nawet co 2 miesiące. Obfitość krwawienia także się zmienia, może stać się ono bardziej intensywne bądź wręcz przeciwnie – słabe i prawie niezauważalne. Cykl menstruacyjny u dojrzałych pań staje się rozregulowany ze względu na stopniowe wygasanie funkcji jajników. Coraz mniej dojrzewa w nich pęcherzyków Graafa, co sprawia, że nasza płodność także maleje.

menopauza diastemaPoczątek przekwitania często jest bagatelizowany. W jego trakcie występują uderzenia gorąca, zlewne poty, wahania nastroju, napadowe kołatanie serca, zaburzenia koncentracji, rozdrażnienie, problemy ze snem i osłabienie. Męczliwość pojawia się u większości kobiet w okresie okołomenopauzalnym, które skarżą się na osłabienie, zmęczenie i brak sił do wykonywania codziennych obowiązków. Uderzenia gorąca rozprzestrzeniają się od twarzy na resztę ciała. Towarzyszą im często zimne poty. Objawy te pojawiają się często wieczorem lub podczas snu. Panie często budzą się zlane potem, co sprawia, że nie mogą się porządnie wyspać. Bezsenność sprzyja wahaniom nastroju i drażliwości, dodatkowo podtrzymywanymi przez niedobór estrogenów. Paniom najtrudniej poradzić sobie z problemem, jakim jest tycie w okresie menopauzy. Następuje ono nawet, jeżeli kobiety nie zmieniają trybu życia, co jest dla nich trudne do zaakceptowania.

Inne skutki przekwitania

Dalsze skutki przekwitania związane są bezpośrednio z niedoborem estrogenów. Hormony te są bardzo istotne dla naszego organizmu. Biorą udział między innymi w odkładaniu wapnia w kościach. Ich brak sprawia, że kości stają się mniej gęste, a kobiety narażone są na choroby takie jak osteopenia czy osteoporoza. Pojawiają się też problemy z cerą, która staje się szara i sucha. Prawdziwie kłopotliwa może okazać się suchość pochwy. Wstrzymanie produkcji estrogenów sprawia, że ścianki pochwy stają się mniej nawilżone, cieńsze, a także tracą sprężystość i elastyczność. Z tego powodu panie często chorują na zanikowe zapalenie pochwy, objawiające się pieczeniem, swędzeniem i zaczerwienieniem okolic krocza. Zwiększa się wtedy skłonność do zakażeń intymnych, które dodatkowo stają się źródłem dyskomfortu.

Ile trwa menopauza?

Przekwitanie rozpoczyna się nawet 10 lat przed ostatnią miesiączką. Okres postmenopauzalny trwa za to od 5 do 10 lat. Przykre symptomy menopauzy mogą nam więc dokuczać od kilku do nawet 20 lat. Poszczególne dolegliwości związane z menopauzą mogą wydawać się trudne do zniesienia, jednak medycyna zna sposoby, by je załagodzić.

Premenopauza

Okres premenopauzy to czas zmian w ciele kobiety. Premenopauzą nazywa się okres kilku lat (nawet 8 czy 10) poprzedzających menopauzę. Choć panie w tym okresie nawet nie myślą o przekwitaniu, cierpią już na szereg dolegliwości, takich jak spadek libido, zaburzenia miesiączkowania, mięśniaki macicy, zmiany w piersiach czy problemy z sercem. Odczucia związane ze zmianami hormonalnymi mogą być bardzo intensywne, ale też ulotne. W początkowej fazie premenopauzy nasilają się objawy napięcia przedmiesiączkowego, zdarzają się też plamienia przedmiesiączkowe oraz powoli następuje zanik owulacji. Premenopauza pojawia się u pań nawet już po 35. roku życia.

Perimenopauza

Perimenopauza obejmuje czas poprzedzający menopauzę oraz kilka lat po niej. W tym okresie następuje nieznaczny wzrost produkcji gonadotropin. Są to hormony produkowane przez przysadkę mózgową, odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego oraz za spadek poziomu estrogenów. Organizm zaczyna też wydzielać mniej progesteronu i testosteronu. W tym czasie następuje obniżenie płodności u pań. To właśnie w okresie perimenopauzy pojawiają się zaburzenia cyklu menstruacyjnego – nieregularne miesiączki o zmiennej, nietypowej obfitości. Pojawiają się także objawy wypadowe menopauzy. Najczęściej występują wary, czyli uderzenia gorąca. Symptomy przekwitania niekiedy przypominają okres dojrzewania, który występuje przed menarche, czyli pierwszą miesiączką u dziewczynek. Typowe dla tego okresu są też trudności z zasypianiem, kołatania serca, dysfunkcje układu moczowo-płciowe, bolesne stosunki płciowe, suchość pochwy, nadmierna płaczliwość czy niepokój.

Perimenopauza sprzyja też rozwojowi takich schorzeń jak cukrzyca, nowotwory, nadciśnienie czy choroby serca i naczyń krwionośnych.

Klimakterium

Klimakterium to okres przejściowy między dojrzałością a starością kobiety. To szerokie pojęcie obejmuje premenopauzę, perimenopauzę i postmenopauzę. Premenopauza może dotyczyć pań nawet po 35. roku życia. W okres okołomenopauzalny wchodzą panie między 45. a 55. rokiem życia. Klimakterium to fizjologiczny etap życia kobiety. W jego takcie następuje wygasanie czynności jajników i koniec okresu rozrodczego. Pojawiają się charakterystyczne, omówione wcześniej objawy: uderzenia gorąca, problemy z koncentracją, drażliwość, zimne poty, spadek zainteresowania seksem. Choć to proces całkowicie normalny i naturalny, dla części pań jest ono wyjątkowo uciążliwy. Zalecana jest im hormonalna terapia zastępcza, regulująca wahania poziomu hormonów, a także stosowanie fitoestrogenów czy zmiana nawyków żywieniowych.

Przekwitanie

Przekwitanie to inna, ładniej brzmiąca nazwa klimakterium. Wiąże się ona z innym słowem – pokwitaniem. Pokwitanie to czas wchodzenia dziewczynki w dojrzałość. Obejmuje 4-5 lat, podczas których rozwijają się drugo- i trzeciorzędowe cechy płciowe. W czasie przekwitania następuje odwrotny proces. Funkcje rozrodcze kobiety zatrzymują się, następuje ustanie czynności gonad oraz spadek poziomu estrogenów. Medycyna na szczęście zna szereg sposobów, by załagodzić dokuczliwe objawy przekwitania.

Postmenopauza

Postmenopauza to czas rozpoczynający się tuż po ostatnim cyklu menstruacyjnym w życiu kobiety. Ustają ostatecznie jej funkcje rozrodcze, bo jajniki zaprzestają wytwarzania jajeczek. O postmenopauzie mówimy, gdy nie krwawienie nie pojawiło się u kobiety od 12 miesięcy, a wykluczona jest ciąża. Okres przed menopauzą charakteryzuje się bardzo nieregularnym krwawieniem, z tego względu ustalenie, czy dana miesiączka jest ostatnia, jest dość utrudnione. Może się zdarzyć, że po kilku miesiącach od domniemanej menopauzy pojawi się znowu krwawienie, co oznacza, że kobieta jeszcze mimo wszystko nie weszła w okres postmenopauzalny.

Postmenopauzę można stwierdzić z większą pewnością za pomocą badania stężenia hormonów we krwi. W jej początkowej fazie nadal utrzymują się objawy przekwitania, takie jak nocne poty, obniżone libido czy rozdrażnienie i niepokój. W końcowym etapie te przykre objawy ustępują, za to wzrasta ryzyko schorzeń takich jak rak piersi, rak szyjki macicy, choroba Alzheimera, osteoporoza czy choroby układu krążenia. Z tego względu w okresie postmenopauzalnym panie powinny w szczególności dbać o swoje zdrowie. Nie należy zapominać o kontrolnych badaniach, którymi są: mammografia, cytologia, EKG, morfologia krwi. Istotny jest także zdrowy tryb życia, co oznacza bogatą w warzywa i owoce dietę oraz aktywność fizyczną.

Objawy menopauzy

Na to, że weszłyśmy w okres okołomenopauzalny, wskazują charakterystyczne objawy. Są to:

  • zaburzenia miesiączkowania,
  • uderzenia gorąca (wary),
  • zlewne poty,
  • drażliwość,
  • męczliwość,
  • wahania nastroju,
  • zaburzenia snu,
  • bezsenność,
  • problemy z koncentracją,
  • pogorszenie pamięci,
  • nadmierna potliwość,
  • zaczerwienienie twarzy,
  • bóle głowy,
  • depresja,
  • osteoporoza,
  • suchość pochwy,
  • spadek libido,
  • problemy z cerą,
  • wysuszenie i pomarszczenie skóry,
  • kołatania serca,
  • niepokój,
  • mrowienie,
  • drętwienie rak i nóg,
  • bóle kostno-stawowe,
  • ból podczas współżycia,
  • podatność na infekcje intymne
  • oraz zakażenia układu moczowego.

Menopauza – tycie

Objawem menopauzy, którego najbardziej boi się większość pań, jest przybieranie na wadze. Problem dotyczy zarówno szczupłych kobiet, jak i tych o pełniejszych kształtach. Ze względu na zaburzenia hormonalne mamy większą ochotę na słodycze oraz szybciej odczuwamy głód. Brak estrogenów pośrednio wpływa na produkcję w organizmie mniejszej ilości serotoniny, czyli hormonu szczęścia. Jesteśmy podatne na smutek i wahania nastrojów, a ponadto stres wzmaga wydzielanie kortyzolu, który sprzyja otyłości brzusznej. Niski poziom estrogenów powoduje też gromadzeniu w organizmie produktów przemiany materii i wody, a także zaburza metabolizm cukrów. Na szczęście nie jesteśmy skazane na dodatkowe kilogramy. Podczas klimakterium musimy zmienić dietę na mniej kaloryczną i bogatą w błonnik. Istotna jest także aktywność fizyczna: nordic walking, długie spacery, przebieżki. Jeśli zadbamy o zdrowy tryb życia, na pewno zapobiegniemy problemowi, jakim jest tycie w okresie menopauzy.

Przedwczesna menopauza

Przedwczesna menopauza jest nietypowa, bo występuje przed 40. rokiem życia. Może dotknąć pań nawet przed ich trzydziestymi urodzinami. Jej głównym objawem jest brak miesiączki utrzymujący się co najmniej 4 miesiące przy jednoczesnym wykluczeniu ciąży. Wczesna menopauza może przebiegać bezobjawowo, nie pojawiają się wtedy uderzenia gorąca czy nocne poty. Niekiedy jest ona uwarunkowana genetycznie, choć częściej przyczyną są choroby zakaźne, takie jak świnka lub odra. Najpowszechniejszym powodem zbyt wczesnej menopauzy są jednak choroby autoimmunologiczne, które polegają na zwalczaniu własnych komórek ciała przez układ odpornościowy. Towarzyszy ona takim schorzeniom jak zapalenie tarczycy, reumatoidalne zapalenie stawów czy miastenia. Przedwczesna menopauza wymaga konsultacji z lekarzem, który może wdrożyć odpowiednie leczenie w celu zapobiegnięcia dolegliwościom typowym dla przekwitających pań.

Menopauza u mężczyzn

Menopauza u mężczyzn, czyli tak zwana andropauza, nie jest tożsama z kobiecym klimakterium. U panów stężenie testosteronu we krwi nie obniża się tak skokowo, jak poziom estrogenów u kobiet. Spada ono jedynie o 1 procent rocznie. Mężczyźni w tym czasie cierpieć mogą na takie dolegliwości jak miażdżyca naczyń krwionośnych, problemy z pełnym wzwodem, impotencja, napady gorąca, nadmierna potliwość, zaburzenia snu, zmiana nastrojów, przerost gruczołu krokowego i osteoporoza. Na objawy andropauzy ma wpływ niezdrowy tryb życia panów. Wiek, w którym poziom testosteronu zacznie spadać, zależy także od czynników genetycznych i przebytych chorób. Zdrowa dieta i aktywność fizyczna mogą jednak znacznie poprawić jakość życia panów w okresie przekwitania.

Leczenie menopauzy

Menopauza nie jest jednostką chorobową, dlatego nie możemy jej łatwo wyleczyć. Możliwe jest jednak zapobieganie jej uciążliwym dolegliwościom. Najskuteczniejsze działanie ma hormonalna terapia zastępcza (HTZ), która polega na podawaniu kobietom odpowiednich dawek hormonów – głównie progestagenu i estrogenu. Nie może być ona jednak stosowana u wszystkich kobiet. Te panie mogą przyjmować roślinne hormony, czyli fitoestrogeny, które w budowie są zbliżone do kobiecych estrogenów. Receptory żeńskich hormonów wychwytują je, przez co organizm daje się oszukać i nie reaguje tak gwałtownie na brak tych właściwych. Fitoestrogeny łagodzą jedynie objawy menopauzy, ale w połączeniu ze zdrową dietą i aktywnym trybem życia mogą pomóc paniom przetrwać trudny okres przekwitania.