Andropauza Męska Strefa

Andrologia – nauka o mężczyznach, cz. 1

andrologia-nauka-o-mezczyznach-cz-1

Andrologia jest dziedziną nauk medycznych, która zajmuje się męskim układem płciowym. Jest to dziedzina stosunkowo młoda, ponieważ jeszcze kilka wieków wcześniej panowało przeświadczenie, że za bezpłodność oraz wady u noworodków odpowiada wyłącznie kobieta.

Zainteresowanie płodnością istniało od wieków i polegało głównie na leczeniu chorób kobiecych, aby kobieta mogła bezpiecznie donosić ciążę i urodzić zdrowe dziecko. Całą odpowiedzialnością za bezpłodność, czy też problemy z ciążą oraz za wady noworodka obciążane były kobiety. Dlatego ginekologia jako dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego pojawiła się w historii ludzkości bardzo wcześnie. Dowodem na to jest najstarszy tekst medyczny znajdujący się na papirusie z Kahun w Egipcie z ok. XXIII wieku p.n.e., który jest podręcznikiem ginekologii.

Tymczasem zainteresowanie zdrowiem mężczyzny sprowadzało się głównie do leczenia jego niemocy seksualnej, ponieważ sprawność seksualna była zawsze jedną z głównych oznak męskości. Natomiast rola mężczyzny w poczęciu nowego życia, chociaż niepodważalna, była dosyć niejasna, a jej mechanizm trudny do wyjaśnienia. Męskie komórki płciowe, plemniki, po raz pierwszy zaobserwował w skonstruowanym przez siebie mikroskopie holender Anton Van Leeuwenhoek w 1677 roku. Jednak dopiero 200 lat później, w 1875 roku, niemiecki uczony Oskar Hertwig stwierdził, że zapłodnienie polega na wniknięciu plemnika do komórki jajowej.

Niemieccy uczeni w końcu XIX i na początku XX wieku jako pierwsi zaczęli badać fizjologię i patologię męskiego układu płciowego. Ich zainteresowanie wynikało głównie z dążenia do zwalczania chorób zakaźnych przenoszonych drogą płciową, które w tym czasie były prawdziwą plagą. To właśnie dermatolodzy leczący choroby weneryczne, stworzyli nazwę „andrologia” i byli pierwszymi specjalistami w tej dziedzinie. W Niemczech, jako jedynym kraju, w dalszym ciągu możliwa jest specjalizacja lekarska z dziedziny andrologii po specjalizacji z dermatologii. Również w Niemczech zaczęto wydawać w 1969 roku pierwsze specjalistyczne czasopismo poświęcone tym tematom, periodyk Andrologie (obecnie Andrologia).

Andrologia (gr. andros – mężczyzna i logos – słowo) jest dziedziną nauk medycznych, która zajmuje się męskim układem płciowym. Wyodrębniła się na pograniczu endokrynologii, urologii, seksuologii i pediatrii. W centrum zainteresowań andrologii są takie problemy zdrowotne mężczyzn jak: niepłodność, niedobór męskich hormonów płciowych – androgenów (głównie testosteronu wytwarzanego w jądrach), zaburzenia seksualne i zaburzenia rozwoju płciowego.

Jolanta Słowikowska-Hilczer

Andrologia jest dziedziną nauk medycznych, która zajmuje się męskim układem płciowym. Jest to dziedzina stosunkowo młoda, ponieważ jeszcze kilka wieków wcześniej panowało przeświadczenie, że za bezpłodność oraz wady u noworodków odpowiada wyłącznie kobieta.

Ze względu na to, że andrologia jest młodą dziedziną nauki do niedawna diagnostyka oraz leczenie tych zaburzeń były znacznie ograniczone ze względu na stosunkowo niski stan wiedzy. Jednak w ostatnich latach obserwuje się jej niezwykle dynamiczny rozwój spowodowany zastosowaniem nowych metod badawczych z dziedziny biochemii, biologii molekularnej i genetyki.

Powstają coraz doskonalsze metody diagnostyki laboratoryjnej i obrazowej. Pojawiają się nowe preparaty stosowane w terapii zaburzeń hormonalnych, seksualnych i w niepłodności. Ponadto dzięki informacji w mediach o postępach andrologii zmienia się społeczny stereotyp podejścia do tego typu zaburzeń. Problemy z męską płodnością, czy zaburzeniami erekcji, przestają już być tematem tabu i zaczyna się mówić o nich otwarcie. Kobieta i mężczyzna traktowani są z równą uwagą jako para, która uczestniczy w rozrodzie i współżyciu seksualnym.

Rozwój andrologii jest spowodowany także coraz częściej pojawiającymi się zaburzeniami męskiego układu płciowego na skutek wpływu gwałtownie postępującego zanieczyszczenia środowiska naturalnego przez rozwój cywilizacji industrialnej. Są to m.in. wady rozwojowe męskiego układu płciowego, które w Polsce stanowią ok. 13% wad wrodzonych i zajmują 3. miejsce po wadach układu krążenia i układu kostnego. Najczęstszą wadą jest spodziectwo (lokalizacja ujścia cewki moczowej przesunięta w kierunku krocza na brzusznej stronie trzonu prącia). Wiele danych wskazuje także na coraz częstsze występowanie wnętrostwa (brak zstąpienia jąder do moszny w okresie płodowym). Zwiększa się także częstość występowania nowotworów jąder wywodzących się z komórek płciowych, w Polsce ok. 5%/rok.

Jolanta Słowikowska-Hilczer

Andrologia jest dziedziną nauk medycznych, która zajmuje się męskim układem płciowym. Jest to dziedzina stosunkowo młoda, ponieważ jeszcze kilka wieków wcześniej panowało przeświadczenie, że za bezpłodność oraz wady u noworodków odpowiada wyłącznie kobieta.

Większe tempo wzrostu częstości zachorowań na te nowotwory występuje u mężczyzn młodych, między 20 a 30. rokiem życia. Pogarszające się parametry jakości nasienia wykazały po raz pierwszy badania Carlsen i wsp. z Danii w 1992 roku. Autorzy przeprowadzili tzw. meta-analizę na podstawie publikacji z lat 1938-1990 dotyczących płodności mężczyzn. Stwierdzili, że liczba plemników w tym okresie stopniowo zmniejszała się ze średnio 113 mln/ml w latach 40. do 66 mln/ml w latach 80. XX wieku. W późniejszych badaniach opisywano także pogarszanie się morfologii (cech budowy) plemników, a także ich ruchliwości.

Przyczynę tych niekorzystnych zjawisk upatruje się w zanieczyszczeniu naturalnego środowiska substancjami chemicznymi o działaniu podobnym do naturalnych hormonów. Szczególnie szkodliwe są substancje o działaniu estrogenopodobnym, a jednocześnie antyandrogennym, tzw. ksenoestrogeny. Mają one budowę chemiczną różną od naturalnych estrogenów, ale mogą naśladować ich działanie. Wywołują w ten sposób zaburzenie czynności hormonalnej jąder (zmniejszenie biosyntezy testosteronu), a przez to zahamowanie rozwoju męskich narządów płciowych w okresie płodowym. Powodują także uszkodzenie kanalików plemnikotwórczych jąder, a przez to obniżenie potencjału płodności i zmiany nowotworowe wywodzące się z komórek płciowych. Są to związki chemiczne powszechnie używane, jak np. detergenty, rozpuszczalniki organiczne, związki metali ciężkich, dodatki do tworzyw sztucznych (zwłaszcza polichlorku winylu), które stosuje się jako opakowania i naczynia do żywności m.in. butelki do mleka dla niemowląt, środki ochrony roślin, dodatki do pasz dla zwierząt hodowlanych, niektóre leki i kosmetyki. Wiele ksenoestrogenów jest kumulowanych w sieciach pokarmowych, przez co stają się potencjalnie szkodliwe nie tylko dla organizmów żyjących obecnie, ale także dla przyszłych pokoleń.

Więcej o przedmiotach badań andrologii oraz zagrożeniach zdrowia mężczyzn w następnej części artykułu!

O autorce

Prof. UM dr hab. med. Jolanta Słowikowska-Hilczer

  • Kierownik Zakładu Endokrynologii Płodności, Katedry Andrologii i Endokrynologii Płodności Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
  • Kierownik Poradni Andrologii i Endokrynologii Płodności w Łodzi
  • Przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Andrologicznego

Jolanta Słowikowska-Hilczer

Komentarze (3)

linet

11 lat temu

Ponieważ andrologia dotyczy męskiego układu płciowego, nazywając ją w tytule nauką o mężczyznach ,sprowadza się ich tym samym wyłącznie do tegoż układu, pomijając całą resztę, która jakby nie patrzeć, też przecież składa się na mężczyznę.;) Został on niesprawiedliwie potraktowany ,jako gatunek złożony tylko z tego, co zawiera się poniżej pasa. Gdybym była mężczyzną, nie puściłabym tego płazem.:)

Meguszka

11 lat temu

A może po prostu słabo rozreklamowana? Nie słyszałam wcześniej o takiej specjalizacji, może powstała na skutek nowych potrzeb we wciąż rozwijającym się świecie?

mejgosia

11 lat temu

Nie spotkałam do tej pory lekarza androloga, czyli wnioskuję że specjalizacja mało opłacalna ☺, jednak na pewno potrzebna, Facet też człowiek- niech się przebada!☺

Zostaw komentarz